1-معرفی الگوهای مناسب علمی، ورزشی، فرهنگی به دانش آموزان
۲-توجه به بهداشت روانی و جسمی دانش آموزان
۳-برگزاری جنگ خنده در مراسم صبحگاهی یا اعیاد که با گفتن لطیفه های مناسب و اخلاقی باعث ایجاد شور و نشاط و تخلیه هیجانی می شود.
۴-ایجاد تابلوی اعلانات تحت عنوان ایستگاه خنده که شامل شعرهای شادی آفرین و لطیفه های مناسب می باشد.
۵- استفاده از پیام های بهداشتی شاد در تابلوی اعلانات
۶- برگزاری جشن ها به مناسبت های مختلف
۷- برگزاری جنگ شادی خانوادگی در مدرسه
۸- برگزاری مسابقات ورزشی، تفریحی، فرهنگی، هنری و علمی بین دانش آموزان
۹- آموزش مهارت های زندگی (خودآگاهی، همدلی، ارتباط مؤثر، تصمیم گیری، حل مسأله، تفکر خلاق، تفکر انتقادی، توانایی حل مسئله، توانایی مقابله با استرس)
۱۰- برگزاری نمایشگاه آثار دانش آموزان
۱۱- برگزاری برنامه های صبحگاهی بانشاط و پربار همراه با موسیقی و ورزش
۱۲- کمک جهت رفع مشکلات دانش آموزان
۱۳- ایجاد تفکر مثبت نگری در دانش آموزان
۱۴- ارائه مفاهیم و ظرایف دینی به شیوه های جذاب
۱۵- روی آوردن به روش های سنتی و پرورشی در محیط مدرسه و اجرای یک برنامه جدید در هر روز یا هفته در زمانی مشخص در حدود ۱۰ دقیقه که زنگ استراحت پیشنهاد می شود.
– خانواده
خانواده اولین نهادی است که انسان در آن رشد می کند و تأثیر مستقیم بر اعمال و رفتارها و نگرش ها و طرز تلقی های فرزندان دارد. برخی خانواده ها عموماً دنیا را مکانی قابل اعتماد، منظم، پیش بینی پذیر، قابل مهار می بینند. آن ها خود را با کفایت می شمارند، سایر خانواده ها اطراف خود را محیطی خطرناک، نااستوار و متزل، غیرقابل پیش بینی می انگارند که خطر بالقوه در آن وجود دارد. بنابراین دیدگاه خانواده و رفتار اعضای خانواده بر کودکان تأثیر فراوان دارد.
– مدرسه شاد و با روح
مدرسه موقعیتی فراهم می کند تا دانش آموزان بتوانند فارغ از دغدغه های بزرگ سالانه، زندگی را بازی و تمرین کنند و کم کم آماده شوند تا در زمین واقعی زندگی به اجرا درآورند.
الف) شاداب سازی ظاهری مدرسه
محیط ظاهری و فیزیکی شاد بر شادابی و شادمانی افراد تأثیر دارد. این بخش شامل:
۱- فضاسازی و زیباسازی حیاط مدرسه: دیوارهای تزیین شده با نقاشی های زیبا، سطح زمین مناسب، کاشت درخت و فضای سبز، قرار دادن نیمکت های رنگی، زیبا، تابلوی زیبا در سردر مدرسه، مناسب بودن اندازه محیط مدرسه.
۲- زیباسازی ساختمان مدارس: رنگ آمیزی در و پنجره و ساختمان، نصب پرده های زیبا، زیباسازی راهروها، کلاس ها و قرار دادن گلدان های گل های طبیعی و مصنوعی در راهروها، مناسب بودن اندازه کلاس ها و…
۳– زیباسازی و تمیز بودن نمازخانه، کتابخانه و کارگاه: استفاده از خوش بو کننده ها، قفسه های زیبا، مناسب بودن محیط کتابخانه، نمازخانه و کارگاه.
۴- پوشش های ظاهری معلم ها، مدیر و کارکنان، دانش آموزان: استفاده از روپوش های شاد برای دانش آموزان و همچنین پوشش مرتب و استفاده از رنگ های شاد و روشن برای کارکنان مدرسه.
۵- رعایت بهداشت: تمیز بودن محیط مدرسه، کلاس ها، بهداشت فردی، اجتماعی، دانش آموزان
ب) معلم شاد و با روحیه:
معلم آهنگ و فضا و جو کلاس درس را تنظیم می کند، چنانچه قرار باشد که روح دانش آموزان پرورش و رشد یابد، باید این روند از روح معلم آغاز گردد. حال اگر روح معلم افسرده و ناتوان باشد شانس ناچیزی برای تقویت و مراقبت از روح دانش آموزان بوجود خواهد آمد. معلم با انواع روش های تدریس آشنا باشد. اطلاعاتش به روز باشد، معلم باید بداند که دانش آموزان دارای تفاوت های فردی هستند و نیز باید با روش های تشویق وتنبیه آگاهی لازم داشته باشد و پر روحیه و باانگیزه باشد.
ج) جو مدرسه:
جو مدرسه متکی بر نگرش و رویکرد افراد به مسائل، موضوعات، اشیاء و امکانات است، تعیین کننده فرایند آموزش درون مدرسه ای است. جو مدرسه می تواند بر اساس وفاداری و همدلی سازمان دهی شود یا افراد را در دو سوی یک دیوار بلند ناامنی و بی اعتمادی قرار دهد. داشتن فرصت های برابر، خودی محسوب شدن، پذیرفته شدن و تمایل به همکاری چند جانبه، از جمله مؤلفه های جو مدرسه می باشد
مطالعات حکایت از این دارند که پس از والدین مدیر و معلم مهمترین نقش دانش آموز رادر شکل گیری احساسی که بچه به نقش خود دارد، ایفا می کنند (https://www.pasokhgooyan.ir/node/47655)
والدین در سلامت روان نسلهای آینده نقش مؤثری دارند و سختگیری پدر و مادر احتمال مشکلات روانشناختی را در بزرگسالی افزایش می دهد. والدینی که کنترل روانشناختی کمتری بر روی فرزندانشان دارند، انعطاف پذیر هستند و مقتدرانه عمل میکنند؛ شادی و رضایت از زندگی بیشتری را در بزرگسالی فرزندانشان رقم می زنند.
افرادیکه در سال های ابتدایی زندگی، کودکی و نوجوانی رابطه گرم و صمیمانه با والدینشان دارند و والدین هم پاسخگوی نیازهای متفاوت آن ها بودهاند، سلامت روان بالاتر و رضایت از زندگی بیشتری را در اوایل، اواسط و اواخر بزرگسالی تجربه میکنند. این والدین مقتدر و انعطاف پذیر بر روی فرزندانشان کنترل اعمال می کنند اما در عین حال پذیرنده و پاسخ دهنده نیز هستند. مقررات واضحی برای رفتارهای کودکان وضع می کنند. آن ها همچنین دلیل و منطق این قوانین و محدودیت ها را توضیح می دهند و نسبت به نیازها و دیدگاه های کودکانشان نیز پذیرنده هستند.
کنترلگری بیش از حد والدین استقلال کودکان را محدود میسازد، توان کودک در تنظیم رفتارش کاهش می یابد و نمیتواند به تنهایی تصمیم بگیرد، حریم شخصی برای خود ندارند که خود سبب پرورش وابستگی در کودک می شود. شکل گیری دلبستگی ایمن میان کودک و والدین منجر به شکل دادن دلبستگی مطمئن در آینده و زندگی بزرگسالی فرد می گردد.
پدر و مادرها فرصتی برای کشف جهان را برای کودکان فراهم می سازند، در حالی که روابط گرم، دوستانه و پاسخگویی آنها به توسعه مهارتهای اجتماعی و هیجانی کودک کمک می کند. برای یک زندگی سالم ایجاد یک تعادل میان کار و زندگی مهم است، بنابراین به عنوان پدر و مادر زمانی برای پرورش و غنی سازی ارتباط با فرزندان مورد نیاز است.(https://www.farzandportal.ir/8857/فرزند،-شادی-خانواده).
شادابی مدارس باید به نوعی در بخش زیرساختها باشد که احساس تبعیض در دانش آموزان ایجاد نشود. نباید یک دانش آموز در مدارس لاکچری درس بخواند و دیگری در مدارس کپری و بدون هیچ گونه امکانات آموزشی تحصیل کند،اگر ما به دنبال شادابی در مدارس هستیم باید تلاش کنیم که اینگونه تبعیض ها درنظام آموزشی از بین برود ،چرا باید یک دانش آموز با فقر دست و پنجه نرم کند وحتی قدرت خرید لوازم التحریر را نداشته باشد اما دیگری به اردوهای خارج از کشور برود.
وی تصریح کرد: برای ایجاد نشاط و شادابی در مدارس باید کرامت معلمان حفظ شود. در بسیاری از کشورها معلمان بالاترین میزان حقوق رادریافت می کنند این در حالی است که در کشور ما معلمان با مسائل مختلف معیشتی و اقتصادی روبرو هستند. دولت باید هرچه سریعتر نظام رتبه بندی معلمان را اجرایی کند و طبق مجوز مجلس می تواند بدون ارائه لایحه به مجلس این کار را انجام دهد قرار بود تا آخر شهریور نظام رتبه بندی معلمان اجرایی شود اما هنوز از آن خبری نیست. اگر معلمان ما مشکل و دغدغه های معیشتی نداشته باشند قطعا بانشاط و شاداب خواهند بود وسعی می کنند که دانش آموزان نیز شاد باشند.
نماینده مردم محلات در مجلس شورای اسلامی بیان کرد: اگر خوهان شادابی در مدارس هستیم باید فعالیت ها و کارهای فرهنگی در مدارس بیشتر شود. متاسفانه بایک اقدام اشتباه معاونت پرورشی حذف شد ،در حال حاضر به صورت ناقص احیا شده است. قطعا اگر فعالیت های پرورشی در مدارس باشد به نشاط و شادابی در مدارس کمک می کند.
سلیمی تصریح کرد: اگر این اقدامات انجام شود محیط مدرسه شاد و با نشاط خواهد بود ( http://shabestan.ir/detail/News/835119 ).
مدیران مدارس وظیفه دارند فرایند آموزشوپرورش را درجهت رشد و بالندگی دانشآموزان تسهیل کنند. بر همین اساس، آنان علاوهبر توجه به جنبههای آموزشی، باید جنبههای روحی و روانی دانشآموزان و همکاران خود را نیز مورد توجه ویژه قرار دهند. بیتردید، غفلت از شرایط روحی معلمان و دانشآموزان از سوی مدیران، دستیابی به اهداف آموزشی و پرورشی را با دشواری مواجه میکند. مدیرانیکه به جنبههای مختلف رفتار همکاران خود توجه دارند و برای شادابسازی برنامهریزی میکنند، علاوه بر محبوبیت بیشتر، عملکرد بهتری در حوزههای آموزشی و پرورشی دارند. توجه مدیران به عوامل زیر نیز میتواند جو حاکم بر مدرسه را شادتر کند:
ـ مدیران جوّ دوستانهای با همکاران و دانشآموزان خود ایجاد کنند؛ در این شرایط، ظرفیت آنان برای شنیدن نظرات جدید و گاه انتقادها باید بالا باشد. پیشنیاز این کار ایجاد حس اعتماد بین مدیر و معلمان و دانشآموزان است. مدیران باید برای معلمان و دانشآموزان خود این امنیت خاطر را ایجاد کنند که در همه شرایط در کنار آنها هستند و تا حد امکان برای رضایت و نشاط آنها تلاش میکنند.
ـ مدیران همکاران خود را در تصمیمگیریهای مدرسهای مشارکت دهند؛ همچنین، گاهی از نظرات دانشآموزان در تصمیمگیریهای مدرسه استفاده شود. مشارکت در تصمیمگیریها هم احساس مسئولیت افراد را در کار افزایش میدهد و هم رضایت و شادی آنها را تقویت میکند.
ـ سعه صدر و اغماض و نادیده گرفتن برخی اشتباهات. به رغم تلاش معلمان، گاهی دانشآموزان در مدرسه مرتکب اشتباهات کوچکی میشوند که با سعه صدر میتوان از آنها چشمپوشیکرد. بدیهی است این بدان معنا نیست که مدیر بر خطاها چشم ببندد و جوانب احتیاط را نسنجد بلکه منظور، جلوگیری از ایجاد تشویش و نگرانی و ایجاد حس ناامنی بین معلمان و دانشآموزان است.
ـ مدیران مدرسه همواره دانش خود را در حوزه تخصصی افزایش دهند و برای بهروز کردن آن بکوشند. از آنجا که پیشرفت در عرصه آموزشوپرورش سرعت زیادی دارد، بهروزشدن دانش و تخصص مدیران، جوّ حاکم بر مدرسه را در جهت مثبت تغییر میدهد.
*نقش اصلی در کمیت و کیفیت آموزش و تربیت در مدارس بر عهده مدیران می باشد. بنابراین اگر مدیری جدا از افکار و عقاید خود در شکل دهی به امور مدرسه بتواند جو صمیمی و مطلوب در همکاران و کادر مدرسه ایجاد کند، به طور کلی نقش اساسی در ایجاد یک مدرسه شاد، بانشاط و این امر در شکل گیری جو صمیمی (مدیر با معلم-معلم با دانش آموز-مدیر و معلم با اولیا و دانش آموز با دانش آموز) می تواند داشته باشد.
معلمی که شاد نباشد، نمیتواند دانشآموزان شاد تربیت کند. بر این اساس، ضرورت دارد شادی در نهاد معلم وجود داشته باشد تا بتواند آن را به دانشآموزان منتقل کند. معلم شاد برای شاد زیستن خود و دانشآموزانش برنامه دارد:
- معلم شاد، روابط اجتماعی خوب و مؤثری با همکاران و دانشآموزانش دارد. داشتن روابط اجتماعی مؤثر به کاهش استرس و افزایش نشاط کمک میکند.
- از روشهای فعال تدریس و ارزشیابی استفاده میکند.
- شوخطبع و متبسم است.
- به خود و اطرافیانش در مدرسه انرژی میدهد.
- از افراط و تفریط به دور است.
- خوشبین و مثبتنگر است. همواره رفتارهای مثبت را برجسته و تشویق و تقویت میکند.
- به تفاوتهای فردی دانشآموزان احترام میگذارد.
- نهتنها ارتباطهایکلامی خود را ارتقا میدهد، بلکه به اهمیت ارتباط غیرکلامی واقف است و برای آن برنامه دارد.
- در فعالیتهای مختلف مدرسه در کنار دانشآموزان است.
- معلم شاد برای خود وقت میگذارد؛ رسیدگی به خود (به دنبال اهداف و برنامههای خود رفتن، ی نیازهای مادی و روانی و .) و صرف وقت کافی برای انجام دادن کارهای مورد علاقه و همچنین توجه به سلامت جسمانیکمک میکند تا فرد رضایت بیشتری از زندگی داشته باشد. به دنبال همین رضایت، لذت بردن از زندگی و شور و نشاط حاصل میشود. بدون شک، معلمیکه شور و نشاط ندارد، نمیتواند در دانشآموزان شور و نشاط ایجاد کند (https://mag.roshd.ir/modiriate-madreseh/Articles ).
معلم آهنگ و فضا و جو کلاس درس را تنظیم و برقرار می سازد . چنانچه قرار باشد که روح دانش آموزپرورش و رشد یابد باید این روند از روح معلم آغاز گردد. حال چنانچه روح معلم افسرده و ناتوان باشد ،شانس ناچیزی برای تقویت و مراقبت از روح دانش آموزان وجود خواهد داشت .معلمانی که حضور توانمند خود را هر روز در کلاس درس نمی توانند ارائه نمایند ،آنان از لحاظ انتقال فکر با دانش آموزان هماهنگ نیستند و جهت پا سخگویی به نیازهای دانش آموزان آمادگی ندارند.هر معلم باید با توجه به هر گونه نقص در درک و دریافت دانش آموز نه بعنوان نقصی در تدریس خود توجه نماید و تلاشی کند تا در خود توانایی کشف روشهای جدید را به وجود آورد.معلم باید این امکان را داشته باشد تا بهترین روش ممکنه را انتخاب کند.توانایی در کشف روشهای جدید،عدم وابستگی کورکورانه به یک روش و رد کردن سایر روشها را ،مدنظر قرار دهد.اگردانش آموزان آگاه شوند که چه باید بخوانند ؟چرا باید بخوانند؟این درسی که میخوانند چه منفعتی در آینده نزدیک و آینده دور برای آنها دارد؟مورد کاربرد این درس در جامعه کجاست؟وچگونه مورد استفاده واقع می شود؟اهداف برای شان روشن میگردد.باکسب این اطلاعات است که دانش آموز رغبت پیدا می نما ید و درس برای او جالب و دلپذیر می شود.هردرسی در میان درسها از اهمیت ویژه ای برخوردار است و اگر شاگرد به ارزش آن درس آگاه گرددآن درس برایش معنی دارتر می شود.(حسین زاده)
مردم به مقدار کمی از نشاط قانع میشوند تنها زمانی که بسیار از آن فاصله بگیرند دلگیر میشوند.
وی افزود: برخی راه درست کسب نشاط را پیدا نمیکنند با این تصور که از طریق گناه میتوانند به نشاط دست پیدا کنند گناهکار میشوند.
حجتالاسلام پناهیان با بیان اینکه مومنان واقعی دارای نشاط هستند، عنوان کرد: مومنان حقیقی دارای نشاط هستند و همین امر به آنها فرصت میدهد که درد دیگران را درک کرده و نیازهای آنها بفهمند.
استاد حوزه و دانشگاه افزود: کسانی که با ایمان خود به نشاط دست نیافتند همواره با خواستههای بیهوده درگیر بوده و اینگونه زندگی خود را مختل میکنند.
وی اظهار داشت: آنچه امروز روانشاسان درباره استاندارهای انسانهای سالم در مجامع جهانی مطرح میکنند برای انسانهای مریض است استاندارهای دین بسیار پیشرفتهتر و بالاتر از آن است.
حجتالاسلام پناهیان با بیان اینکه اگر مقداری به دین واقعیتر نگاه کنیم شادی و نشاط آن را درک خواهیم کرد، گفت: حکم دین در زندگی همچون شارژر گوشی است که اگر باطری گوشی شما خراب باشد دیر شارژ شده یا زود خالی میشود بنابراین باید ما نگاه خود نسبت به دین را درست کنیم.
استاد حوزه و دانشگاه ابراز کرد: برخی چنان دچار قحطی نشاط و شادی هستند که اگر به آنها گفته شود گناه انجام ندهید دچار غم و اندوه شده و احساس خفگی میکنند و این ناشی از عدم شناخت یا ارتباط درست آنها با دین است.
وی با بیان اینکه بالاخره همه ما یک روز از دنیا میرویم، اظهار داشت: کسانی که در این دنیا از دین خود کمتر لذت نشاط و شادی ببرند در آخرت هم نصیب کمتری خواهند داشت، خداوند کریم است و در مادیات و معنویات برای انسان لذت نشاط و شادی قرار داده است و طریق این لذت بردن را هم به او نشان داده است(http://shabestan.ir/detail/News/632583).
شادی در انسان ها ارتباط تنگاتنگی با رضایت مندی در زندگی دارد.
سال هاست که به این مفهوم در کشور ما اهمیت داده نشده و رضایت نداشتن از زندگی به صورت غم و اندوه و شاد نبودن نمود پیدا کرده و تبعات آن نیز ممکن است با اختلالات روان پزشکی و فرهنگی و اجتماعی همراه شود.
عوامل متعددی در بحث رضایت مندی از زندگی دخیل هستند. رضایت مندی به شرایط اقتصادی و مالی، اجتماعی، رابطه شویی، مسکن، ظاهر و چهره، قد و هیکل، تعداد فرزندان، جنس فرزندان، آب و هوای کشور و ده ها عامل دیگر بستگی دارد.
مرکزی در مغز انسان پیش بینی شده که افکار و تفکرات منفی را در انسانها یادآوری می کند و این مرکز غیر ارادی است.اما مرکزی که تفکرات مثبت و سودمند را به یاد مردم می آورد ارادی است.در فضایی که آدمها شاد هستند این دو مرکز در کنار هم کار می کنند و برابر با همدیگر هستند.بنابراین مردم حالشان خوب است. زمانی که مردم شاد نیستند آن مرکز غیر ارادی که یاد آور افکار منفی است بر مرکز ارادی مسلط می شود و آدمها احساس غمگینی و ناراحتی می کنند. برای اینکه بتوانیم این دو مرکز را تحت کنترل در بیاوریم بهترین راه این است که شرایط شادی را ایجاد بکنیم."
شادی نیازی درونی است. نعمتی است که خداوند به ما عطا کرده است. ما شادی می خواهیم. این را استقبال بالای مردم از فیلمهای سینمایی کمدی می گوید تا آنجا که گاهی به هوای دمی خندیدن و خوش بودن نازل ترین کمدیها را از دست نمی دهند و این مسئله نگرانی فعالان عرصۀ سینما را از افت سطح ذائقۀ سینماروها به دنبال داشته است. ما شادی می خواهیم. این را شادیهای کوتاه مدت طرفداران فوتبال می گوید وقتی بعد از یک برد در خیابانها شادی می کنند. ما شادی می خواهیم. این را استقبال از مجموعه های طنز تلویزیون می گوید وقتی سریالهای ملودرام گاهی تنها به جبر ساعت زمانی و نبود تفریح مناسب برای خانواده ها و جوانان دیده می شوند.رئیس انجمن روان شناسی اجتماعی ایران معتقد است:"اگر بخواهیم آدمهای باهوش ، خوش فکر، خلاق و مدبری داشته باشیم باید برای شاد کردن مردم برنامه ریزی بکنیم یعنی ما باید فضا را به سمتی ببریم که شادی بیشتر از اینکه در جامعه هست چه از نظر بیرونی چه از نظر درونی نمود پیدا بکند و این خیلی به مردم کمک می کند."

مقدمه
افزایش اضطراب،افسردگی،نداشتن اعتماد به نفس،احساس ناامیدی نسبت به آینده،فرار از مدرسه یا خانه،خودکشی و عوامل ایـجادکننده رقـابتهای ناسالم که در سطح جامعه، خاصه آموزش و پرورش خودنمایی میکند،ضرورت این پژوهش را آشکار میکند.مدارس به عنوان مهمترین جایگاه حضور نسلهای آینده،باید محیطی سالم و پویا باشد.یکی از موضوعات مـهم کـه امـروزه بحثهای بسیاری دربارهء آن بیان شـده اسـت،مـوضوع شادابسازی مدارس است(باس۱،۲۰۰۰).شادی به درجه و میزانی از احساس اطلاق میشود که شخص دربارهء مطلوبیت کیفیت کل زندگی خود قضاوت مـیکند.بـه عـبارت دیگر،شادی به این معناست که فرد بـه چـه میزان زندگی خود را دوست دارد(وینهوون۲،۱۹۸۴).ایجاد محیطی شاد و پرنشاط به امر یادگیری دانشآموزان کمک بسیاری خواهد رساند.بنابراین،هـرچقدر در شـادابسازی مـدارس تلاش شود،احساس ارزشمند بودن و مثبت بودن را در دانشآموزان میتوان پرورش داد
احترام به خود: به جنبه های خوب و مثبت خود بیشتر توجه می کنند و محدودیت هایشان را می پذیرند.
خوش بینی: افراد سرخوش به جنبه های روشن و مثبت حوادث نگاه می کنند و انتظار دارند نتیجه کار خوب باشد و هر گاه چنین نشود، آنان شکست و ناکامی خود را امری کوچک و گذرا تلقی می کنند و می کوشند راه حل تازه و بهتری برای مشکل خود بیابید.
تسلط شخصی: افراد سرخوش، احساس می کنند که ارباب و صاحب اختیار سرنوشت خود هستند. چون احساس می کنند که اختیار زندگی خود را در کف دارند ، به صورتی همسان از داشتن احساس سرخوشی خبر می دهند.
افزودن بر این چهار ویژگی اصلی شخصیت ، احتمال بیشتری وجود دارد که افراد سرخوش از بدن سالم و متناسب بهره مند بوده، هدفها و توقعات واقع بینانه ای داشته باشند و ضمن سود جستن از روابط مناسب، دوستانی صمیمی داشته و از ایمان مذهبی یا برخوردار باشند که از آنان حمایت می کند، به زندگیشان هدف و مقصد می بخشد و انان را چنانکه هستند می پذیرد.
سر خوشی نه تنها احساس خوبی به فرد می دهد، بلکه برای سلامت جسمی نیز خوب است بارها محققان پی برده اند که سلامت ( جسمی و روانی ) و سرخوشی دست در دست هم کار میکنند و البته چنین یافته علمی به هیچ وجه شامل چیز تازه ای نیست ، هزاران سال پیش سلیمان نبی گفت: قلب شاداب به اندازه دارویی موثر بهر انسان فایده می رساند ولی روحی شکسته استخوان ها را خشک می کند.
و البته جای هیچ تردید نیست که یادگیری نیز در فردی با روان سالم شکل می گیرد هر چقدر روان فرد از سلامت بیشتری برخوردار است میزان ، عمق و پایداری یادگیری نیز بیشتر است (نصرتی، 1391: 25).
عصری که ما در آن زندگی می کنیم به کلی متفاوت از زمان های گذشته است پدیده های جدید متنوع و به هم پیچیده آنچنان فراوان و نو به نو شده اند که دانایی ها، توانایی ها و امکانات را اجتناب ناپذیر می کند. البته این دانستنی ها و مهارت ها باید قادر باشند امنیت روانی و احساس زیبایی دوستی را در مواجهه با مشکلات زندگی تضمین کند. در روند استفاده از امکانات در راه مقابله منطقی و فراگیر مسایل دنیای جدید به خصوص نگرش های جوانان باید از اصول بهداشت روانی استفاده نمود، چرا که نوجوانان ما نیازمند فضای شاد برای شاداب زیستن هستند. در شرایطی که اکثر منازل در مناطق شهری تبدیل به آپارتمان های کوچک و تاریک و به دور از فضاهای بازی و حرکتی برای کودکان است حداقل کاری که می توان در تامین بهداشت جسمی و روحی آنان داشته باشیم ایجاد فضای مفرح و شادی بخش در مدرسه است چرا که دانش آموزان چندین ساعت از روز را در مدرسه می گذرانند و اگر فضاسازی مناسبی در مدارس انجام شود مسلما به شاد زیستن فرزندان خود کمک بسیار مهمی خواهیم کرد.
با توجه به اینکه جامعه ی فردا را فرزندان امروز ما اداره خواهند کرد.اگر خوب تعلیم بیابند و خدایی تربیت شوند جامعه نیز شاداب ومنظم و خوشبخت و سالم خواهدبود.درغیر این صورت هیچ امیدی نمی توانیم داشته باشیم .با این حال شکی نیست که در امر به سازی میهن اسلامی مان باید پیش از هرچیز و بیش از همه چیز به مسئله آموزش و پرورش و تعلیم و تربیت اهمیت بدهیم.
براى این که سلامت جسمانى و روانى کودکان، دانش آموزان، اطرافیان و خودمان حفظ شود، باید سعى کنیم با شناسایى عوامل مؤثر بر شادى، موجبات تقویت عوامل مثبت و تقلیل عوامل منفى مؤثر بر شادى را فراهم کنیم.
از آن جا که شادى بزرگ ترها عامل مؤثر در شادى و نشاط کودکان است و اولیا و مربیان غمگین نمى توانند فرزندان و دانش آموزانى شاد تربیت کنند، از این رو با ارائه نظام اعتقادى درست براى دستیابى به شادى، مى توان به افزایش شادى در میان افراد جامعه کمک کرد. به این ترتیب مردم مى توانند تغییرى مثبت در زندگى خود به وجود آورند، احساس پیشرفت و لذت در زندگى داشته باشند و به شادى و مسرت دائمى دست یابند و فقط در این صورت است که مى توانند شادى و مسرت را در وجود کودکانشان نیز پرورش دهند.
لذا سیراب نشدن فرزندان از محبت و عاطفه کافی، عدم تعادل روحی و روانی را بهدنبال دارد، نا آشنایی خانوادهها به روشهای مؤثر تعلیم و تربیت را میتوان با آموزش احساس مسؤولیت در برابر خود، خانواده، واقع بینی توام با نگرش مثبت، تقویت روحیه همکاری و کار گروهی، آموزش مهارتهای زندگی، تقویت مهارت ادراکی، و. به کمک کلیه دستاندرکاران محیط آموزش تا حدود زیادی حل کرد تا نهایتا محیطی شاداب، سازنده، قانونمند ایجاد شود و نتیجتا فرزندانی مفید، هدفمند و کاربردی به بار آید.
دانشآموزان مهمترین رکن نظام آموزش و پرورش هر کشوری محسوب میشوند.
عواملی که میتواند این سرمایه ملی را برای رشد بهینه و کیفی آماده سازد، مهارتهای رفتاری است که در محیط آموخته میشود نه فقط محفوظات علمی.
مدارس تامینکننده نیروی کیفی جامعهاند و نه فقط تامینکننده کمیتی از خیل عظیم نیروی انسانی که بهعنوان تحصیل کرده روانه جامعه میشوند. پس شناسایی و ایجاد زمینه برای رشد خصایل ممتاز بشری، اولین دغدغه دست اندرکاران تعلیم و تربیت در کلیه فعالیتهای علمی یا فرهنگی است که باید با تمام وجود خود را وقف ایفای این وظیفه سنگین کنند.
نشاط و شادابی در مدرسه باعث رشد و تکامل همه ابعاد وجودی یک دانشآموز در بعد جسمانی، شناختی، عاطفی، اخلاقی و معنوی میشود. چنانچه یک بعد از این ابعاد دچار صدمه شود و یا مورد غفلت و فراموشی قرار گیرد، دانشآموز به تواناییها و شایستگیهای کامل دست نخواهد یافت.
این وظیفه مسئولین تعلیم و تربیت است که شرایطی را فراهم آورند تا تمام نیازهای او تامین شود.
شاد زیستن برای کودک به همان اندازه مهم است که تغدیه خوب، محبت کردن و حفاظت از او اهمیت دارد، زیرا سلامت روحی و روانی و فیزیکی و جسمانی او را تامین میکند.
نرخ شادی و خنده در مدارس ما بسیار پایین است. میزان شیوع خنده و توسعه فضای فرح بخش در آموزشگاهها مورد بیمهری قرار گرفته است.
در جامعه و مدرسه فاقد شادی، سخنگفتن از شادی قدری مشکل خواهد بود. یکی از مشکلات هر جامعه غفلت از شادی و نشاط و در نتیجه افزایش بیماریهای مختلف روانی از قبیل اضطراب و افسردگی است. با شادی و نشاط زندگی معنا پیدا میکند و در پرتو آن دانشآموزان خصوصاً در دوران نوجوانی و جوانی میتوانند خود را ساخته و قلههای سلوک و پلههای ترقی را چالاکانه بپیمایند. جامعه زنده و پویا جامعهای است که عناصر شادیآفرین در آن فراوان باشد.
در گذشته بهنظر میرسید که وظیفه آموزش و پرورش تولید عدهای فارغ التحصیل است که فقط بتوانند امرار معاش کنند اما چنین مینماید که در قرن جدید نظامهای آموزش و پرورش این مرحله را پشت سر گذاشته و سرلوحه تعلیم و تربیت در یک جمله خلاصه شده است؛ شوق زندگی کردن را به دانشآموزان بیاموزیم. پس باید معتقد باشیم که درحقیقت رشد پایدار ما در گرو شادی پایدار است
انسان موجودی است که رفتار خود را در زندگی بر اساس انگیزش و هیجان و عاطفه شکل می دهد، با انگیزه و انگیزش به عمل وادار می شود و عمل را جهت می دهد و تا رسیدن به هدف ایستادگی و مقاومت می کند. به دیگر سخن: آدمی با انگیزش و انگیزه قدرت پیدا می کند تا اعمال و رفتارش را جهت دهد و تا رسیدن به هدف با مقاومت و ایستادگی تلاش خود را ادامه می دهد و این انگیزه برخی اکتسابی و آموختنی اند و برخی غیر اکتسابی و نا آموختنی، کشش انسان به غذا و آب غیر اکتسابی و کشش انسان به تحصیل دانش و معنویت آموختنی است
منشأ انگیزش انسان نیاز است که آدمی را وا می دارد تا آن نیاز را تأمین کند
همانطوری که انگیزش، نقش محوری در زندگی انسان ایفا می کند هیجان ها و عواطف نقش محوری در افکار و رفتار او ایفا می نماید و این هیجان ها متعدد و گوناگون است که اصول آن را برخی روان شناسان لذت، ترس، خشم و محبت و نفرت و شادی و غم می دانند
آدمی هنگامی که با محرک خوشایند و مطلوب در رسیدن به هدف روبرو شود طبعاً احساس لذت می کند و برای تلاش بیشتر بر انگیخته می شود و اگر با محرک نامطلوب مواجه شود دچار رنج می گردد
و هنگامی که خطر یا تهدیدی نباشد آدمی احساس امنیت می کند و اگر احساس خطر و یا تهدیدی وجود داشته باشد احساس ترس می نماید
شادی نیز حالتی است که تألمات روحی در انسان به کمترین حدّ خود می رسد و بر اثر آن مسرّت باطنی انسان آشکار می شود و انسان برای لحظه ای از قید غم ها آزاد می گردد، شادی احساس مثبتی است که از حس رضایت مندی و پیروزی بدست می آید
چکیده
مدرسه همواره کانون تحولات فرهنگی و اجتماعی جامعه بوده و همواره تاثیرات مهمی در فعالیت، حیاط و پویایی علمی جامعه دارد. در سالهای اخیر با توجه به رشد روز افزون و وسعت تغییرات در روش های آموزشی، سازگار نمودن بستر یادگیری با نیازهای دانش آموزان مورد توجه متخصصین قرار گرفته است. مطالعات نشان می دهد که طرح فضاهای آموزشی می تواند باعث رشد و یا بازدارندگی در امر یادگیری باشد. بنابراین عدم توجه به عناصر تشکیل دهنده ی فضای آموزشی مثل کلاس ها، راهرو ها، فضاهای باز، تجهیزات و . می تواند اثرات منفی بروی دانش آموزان داشته باشد و بلعکس رعایت این ضوابط و استاندارد ها می تواند باعث ایجاد حس رضایت و تعلق پذیری دانش آموزان نسبت به فضاهای آموزشی شود. این نوشتار با تکیه بر تاثیر محیط کالبدی بروی کیفیت فرایند آموزش به منظور پاسخگویی به تحولات گسترده روش های آموزشی، به بررسی نقش عوامل کالبدی بر رضایت مندی و دلبستگی دانش آموزان به محیط آموزشی می پردازد. برای رسیدن به این منظور، نظرات دانش آموزان در مورد محیط آموزشی شان در چهار نمونه موردی طریق پرسشنامه جمع آوری شد، سپس به مقایسه این نتایج نسبت به هم پرداختیم. مدارس مورد مطالعه در این تحقیق، مدارس فدک و اخوان گنجی به عنوان مدارسی که از لحاظ رعایت ضوابط و استانداردها شرایط نسبتا مطلوبی داشتند و مدارس حاجی بهرامی و صادقین به عنوان مدارسی که شرایط مطلوبی از این جهت نداشتند انتخاب شدند. روش مورد استفاده در این مقاله روش توصیفی تحلیلی و مبتنی بر مطالعات کتابخانه ای، اسنادی و بررسی های میدانی می باشد. نتایج حاصل بر ارتباط بین نقش عوامل کالبدی و رضایتمندی و دلبستگی در دانش آموزان تاکید دارد.
کلید واژه:یادگیری -شادی-فضای آموزشی
(http://ensani.ir/file/download/article/1536738823-10144-2-4.pdf).
به اعتقاد كارشناسان، در كنار چالش هایی كه ناخودآگاه جامعه ایران را به جامعه ای غمگین تبدیل كرده، نكته مهمی نیز وجود دارد كه شاد نبودن را همواره به مردم تحمیل و تزریق می كند و آن این است كه بر خلاف غم، شادی در جامعه ایران نهادینه و فرهنگ سازی نشده است. طبیعتا مدارس ایران نیز از این قاعده مستثنی نیستند.
یكی از مبانی آموزش و پرورش جدید، ایجاد هیجان در محیط آموزشی است؛ هیجان هایی كه مبنای زندگی هستند و باعث پیشرفت در ابعاد مختلف زندگی می شوند. متاسفانه در نظام آموزشی ما هیجانات مثبت و منفی دانش آموزان اغلب سركوب می شود و اجازه بروز پیدا نمی كند. یكی ازشكل های هیجان، شاد بودن و شاد زیستن است كه در مدارس ایران كمتر دیده می شود. همه این موارد فضایی را در مدارس ایجاد می كند كه بیشتر شاهد شادی زدایی در مدارس هستیم.
مسوولان در مدارس بیشتر از مراسم های عزاداری استقبال می كنند تا مراسم شاد. در مراسم های شاد اگر دانش آموزان بخواهند كمی بیشتر شادی كنند به سرعت جلوی این شادی گرفته می شود. این در حالی ست كه مدارس باید بكوشند بیشتر از غم، شادی را میان دانش آموزان نهادینه كنند.
در هیچ كشوری به اندازه ایران بهانه برای شادی و نشاط وجود ندارد، در جامعه ما فرهنگ شادی هنوز تعریف نشده است؛ تا جایی كه گاهی اوقات شادی در جشن ها و اعیاد ما شباهت عجیبی به عزاداری پیدا كرده است و این فرایند به دلیل تعریف نشدن شادی و ابزار شادی است.
ما برای مراسم های عزاداری همواره برنامه ریزی داریم و ستاد تشكیل می دهیم اما در خصوص جشن ها و شادی ها، بیشتر دیده شده كه این برنامه ریزی وجود ندارد. این وضعیت متاسفانه در مدارس نیز به چشم می خورد.
كلام آخر آنكه، شادی و نشاط موتور محرك جامعه ای خلاق، پویا و موفق است. برای ایجاد شادی فراگیر در جامعه اما مولفه های زیادی لازم است كه بسترسازی برای شادی و نشاط از مهم ترین این مولفه ها است. بی شك كودكان و نوجوانان به عنوان آینده سازان این سرزمین، بخش مهمی از جامعه هستند كه كیفیت بسترهای پرورشی و آموزشی آنان از خانواده گرفته تا مدرسه از حساسیت ویژه ای برخوردار است. از این رو مسوولان و تگذاران حوزه آموزش و پرورش باید جدی تر از قبل به این بایسته بنگرند
(https://www.irna.ir/news/83215355)
درباره این سایت